ენდოსკოპია, როგორც ტერმინი, არის გამოკვლევის მეთოდი, რომელიც გამოიყენება ღრუ ორგანოების ვიზუალიზაციისთვის.
უფრო ხშირად გამოიყენება ზედა საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის (საყლაპავის, კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის) გამოკვლევის მიზნით. ტერმინი ეზოფაგოგასტროდუოდენოსკოპია, ენდოსკოპიის სინონიმია.
პროცედურა ტარდება ენდოსკოპის გამოყენებით, რომელიც წარმოადგენს კამერით აღჭურვილ წვრილ, დრეკად მილს. ენდოსკოპი პირის ღრუდან გადააქვთ საყლაპავში, კუჭში და შემდეგ თორმეტგოჯა ნაწლავში. პროცედურის დროს ხდება საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის დათვალიერება და სიმპტომების გამომწვევი მიზეზის დადგენა.
ენდოსკოპია ტარდება კუჭ-ნაწლავის ზედა ტრაქტის პირდაპირი ვიზუალიზაციისთვის მუცლის ტკივილის, ყლაპვის გაძნელების, გამომყოფ სისტემაში ცვლილებების, კუჭის ტკივილისა და საჭმლის მონელების დარღვევის, ასევე განავლისა და სხვა ლაბორატორიულ ანალიზებში და რენტგენოლოგიური გამოკვლევისას ნაპოვნი საეჭვო ცვლილებების დროს.
ზედა საჭმლის მომნელებელი სისტემის გამოკვლევისას გასტროენტეროლოგი იკვლევს მიმდინარე ჩივილების მიზეზებს და სხვა შესაძლო პათოლოგიებს. როგორც კოლონოსკოპიის შემთხვევაში, ენდოსკოპია უზრუნველყოფს როგორც დიაგნოზის, ასევე მკურნალობის შესაძლებლობას.
ზედა საჭმლის მომნელებელი სისტემის პათოლოგიები მოიცავს სისხლდენას, წყლულებს, ანთებას, ქსოვილის პათოლოგიურ ცვლილებებს, საყლაპავის შევიწროებისა და სიმსივნური წარმონაქმნების შედეგად ყლაპვის გაძნელებას და მრავალ სხვას.
ზედა საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის ენდოსკოპიური გამოკვლევის დროს გართულებები ძალზე იშვიათია და განვითარების შემთხვევაში, ჩვეულებრივ, ადვილად ხდება მათი მართვა. ყველაზე ხშირია წამლისმიერი რეაქციები და სისხლდენა ბიოფსიის ადგილზე. ენდოსკოპიის დროს საჭმლის მომნელებელი სისტემის პერფორაცია უკიდურესად იშვიათი გართულებაა. ენდოსკოპიის ოთახში არის ყველა საჭირო ინსტრუმენტი და აღჭურვილობა შესაძლო რისკებისა და გართულებების სამართავად.
პროფესიონალთა გუნდი მიმართავს ყველა ზომას გართულებების მინიმუმამდე შესამცირებლად, ახდენს პაციენტის ინფორმირებას შესაძლო რისკების და გართულებების შესახებ და ეხმარება მას შიშის და სტრესის დაძლევაში.
საყლაპავში, კუჭსა და თორმეტგოჯა ნაწლავში მონელებული საკვების ნარჩენების არსებობამ შეიძლება უარყოფითად იმოქმედოს ენდოსკოპიის ხარისხზე. ამიტომ პროცედურამდე რამოდენიმე ხნით ადრე პაციენტმა უნდა შეწყვიტოს საკვების მიღება.
პროცედურამდე, პაციენტმა უნდა აცნობოს ექიმს ვიტამინების, საკვები დანამატების და იმ მედიკამენტების შესახებ, რომლებსაც იღებს დიაბეტის, ჰიპერტონიის, სისხლში ლიპიდებისა და ქოლესტერინის მაღალი მაჩვენებლის სამართავად. ექიმი, სხვა დარგის სპეციალისტებთან კონსულტაციის შემდეგ, მიიღებს გადაწყვეტილებას მედიკამენტების მიღების შეწყვეტის ან დოზის ცვლილების შესახებ.
პროცედურის დროს მიღებული დამამშვიდებელი საშუალების ეფექტის გამო, თან უნდა გახლდეთ ოჯახის წევრი ან მეგობარი რომელიც გაგიწევთ მეგზურობას პროცედურის დასრულების და ჯანმრთელობის მდგომარეობის დასტაბილურების შემდეგ. სხვა შემთხვევაში თქვენ შეგიძლიათ დახმარება მიიღოთ სამედიცინო პერსონალისგან.
მოსამზადებელი პერიოდის დასრულების შემდეგ პაციენტი გადაყავთ ენდოსკოპიის კაბინეტში საპროცედურო მაგიდაზე. ექიმი იყენებს სედატიურ საშუალებებს, რათა პაციენტმა არ იგრძნოს პროცედურის დროს დისკომფორტი. სედატიური საშუალებები დაგეხმარებათ მოდუნებასა და ჩაძინებაში. ამრიგად პროცედურის შედეგად გამოწვეული დისკომფორტი დაიყვანება მინიმუმამდე.
პროცედურის დროს შემოწმდება პაციენტის სასიცოცხლო მაჩვენებლები. სპრეის საშუალებით ხდება ყელის გაუტკივარება, ასევე გამოიყენება რეზინის ხელსაწყო პირის გაღებულ მდგომარეობაში დასაფიქსირებლად.
შემდეგ ეტაპზე ენდოსკოპი ყელიდან გადააქვთ საყლაპავში. საყლაპავის ლორწოვანი გარსის დათვალიერების შემდეგ, ფასდება წრიული კუნთოვანი წარმონაქმნის,სპინქტერის ტონუსი და სტრუქტურა, რომელიც მდებარეობს საყლაპავის დისტალურ ბოლოსა და კუჭის შესავალს შორის.
საყლაპავის შემდეგ ენდოსკოპი გადადის კუჭში და იკვლევენ კუჭის ლორწოვანი გარსის ყველა უბანს (პილორუსი, ანტრუმი, კორპუსი). წყლულის არსებობის შემთხვევაში შეიძლება მოხდეს მისი ბიოფსია ან მოწვა სპეციალური მოწყობილობით. ან წყლულსა და მის გარშემო გარკვეული მედიკამენტების შეყვანით შეიძლება წარმოიქმნას ნაწიბუროვანი ქსოვილი. თუ შეინიშნება ლორწოვანი გარსის პათოლოგიური გასქელება, დაზიანებული ლორწოვანის მოცილებამდე შეიძლება ჩატარდეს ბიოფსია.
საბოლოოდ, ენდოსკოპი გადადის თორმეტგოჯა ნაწლავში. თორმეტგოჯა ნაწლავის გამოკვლევის შემდეგ პროცედურა სრულდება. ხდება ენდოსკოპის ამოღება და სედატიური საშუალების მოქმედების პერიოდში პაციენტი იმყოფება პალატაში, დაკვირვების ქვეშ. გაწერამდე ექიმმა შეიძლება დანიშნოს დიეტა და მედიკამენტები. პროცედურის შემდგომი გართულებების თავიდან ასაცილებლად, მკაცრად უნდა მიჰყვეთ ექიმის მითითებებს. პროცედურის დროს მიღებული სედატიური საშუალების ეფექტის გამო, თან უნდა გახლდეთ ოჯახის წევრი ან მეგობარი რომელიც გაგიწევთ მეგზურობას. სხვა შემთხვევაში თქვენ შეგიძლიათ დახმარება მიიღოთ სამედიცინო პერსონალისგან.
არასასიამოვნო სიმპტომები, რომლებიც შეიძლება თან ახლდეს პროცედურას და შემდგომ პერიოდს, მოიცავს შებერილობას, გაზების დაგროვებას, ყელის მსუბუქ ტკივილსა და გაღიზიანებას. თუმცა, თუ შენიშნავთ ცხელებას, ქოშინს, განავალში სისხლს ან შავი ფერის განავალს, ყლაპვის გაძნელებას, მუცლის ძლიერ ტკივილს, ღებინებას ან ნაღებინებ მასაში სისხლს, მიმართეთ თქვენს ექიმს ან ეწვიეთ უახლოეს სამედიცინო დაწესებულებას.
ენდოსკოპიური გამოკვლევის დროს გამოვლენილი ყველა მონაცემი იწერება დასკვნაში. ბიოფსიის ნიმუშის აღების შემთხვევაში, ის შეისწავლება პათოლოგიურ ლაბორატორიაში. შედეგების გათვალისწინებით ექიმი შეგატყობინებთ მკურნალობის, სიფრთხილის ზომებისა და რეკომენდაციების შესახებ..