თმის განვითარება იწყება საშვილოსნოში ყოფნისას და გრძელდება ადამიანის სიცოცხლის განმავლობაში. ნაყოფის თმა თხელი და ღია ფერისაა, დაბადების შემდეგ კი იწყებს შესქელებას და გამუქებას. ჩვილის სკალპზე დაახლოებით 100 ათასი თმის ფოლიკულია.
თმა იზრდება და ცვივა გარკვეული პერიოდულობით, რის შემდეგაც ფოლიკულებიდან ახალი თმა ამოდის. ეს პროცესი ინდივიდუალურია ყველა ადამიანში, მაგრამ ყოველდღიურად 80-120 ღერი თმის ცვენა ნორმად ითვლება. თმის თითოეულმა ღერმა უნდა გაიაროს ზრდის, დასვენებისა და ცვენის ეტაპები.
თმის პათოლოგიურ ცვენად ითვლება, თუ ვარცხნისა და დაბანისას ჩვეულებრივზე მეტი თმა ჩამოდის, თმა იწყებს გათხელებას და შუბლის ხაზი ინაცვლებს უკან.
თმის ცვენაზე ბევრი ფაქტორი მოქმედებს. მათ შორის გენეტიკური მიდრეკილება, ქიმიკატების ზემოქმედება, მედიკამენტები, ფსიქოლოგიური სტრესი, კანის დაავადებები, სისტემური დაავადებები, ჰორმონალური დარღვევები, ქირურგიული პროცედურები, თმის არასწორი მოვლა და არასწორი კვება. ამ ფაქტორებიდან ერთმა ან რამოდენიმემ შეიძლება გამოიწვიოს თმის ცვენა. თუმცა გამომწვევი მიზეზის დადგენა ყოველთვის ვერ ხერხდება.
თმის ცვენა შეიძლება იყოს შექცევადი ან შეუქცევადი. შექცევად შემთხვევებში, თმამ შეიძლება ზრდა განაგრძოს გამომწვევი მიზეზის (მაგალითად, სტრესის) აღმოფხვრის შემდეგ. ასევე მნიშვნელოვანია თმის ცვენის ტიპი. მამრობითი ტიპის (ანდროგენული) თმის ცვენა თმის ცვენის ყველაზე გავრცელებული ტიპია. ამ ტიპის თმის ცვენა გენეტიკური და ჰორმონალური ფაქტორების შედეგია. იგი ქალებში ძალიან იშვიათიათად გვხვდება.
თმის ცვენის კიდევ ერთი სახეობაა ბუდობრივი ალოპეცია. მას "alopesi areata"-ს უწოდებენ, და იმუნური სისტემის დარღვევები იწვევს. ეს მდგომარეობა შეიძლება შეუქცევადი იყოს, თუმცა გვხვდება შექცევადი შემთხვევებიც. თმის ცვენის მესამე სახეობაა დიფუზური ალოპეცია. იგი გამოწვეულია ფაქტორით, რომელიც აზიანებს მთელი სხეულის თმის ფოლიკულებს (მაგალითად, მედიკამენტები, სტრესი, ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებები და სხვა ჰორმონალური დარღვევები, მასშტაბური ქირურგიული ოპერაციები და არასწორი კვება).
1. სამედიცინო პროცედურა: ექიმის პირველადი გამოკვლევა - პრეოპერაციული თმის გადანერგვის გარანტირებული მაქსიმალური გრაფტის ტრანსპლანტაცია, მიკრომოტორული გრაფტის ექსტრაქცია, ადგილობრივი ანესთეზია, ყველა მედიკამენტი, პოსტოპერაციული კონსულტაცია, 24/7 ცხელი ხაზი
2. საავადმყოფოს შესაძლებლობები: თმის გადანერგვის ოთახის გამოყენება
3. განთავსება: 2 ღამე 4-5 ვარსკვლავიან სასტუმროში განთავსება - (საწოლი და საუზმე 1 პერსონაზე)
4. ტრანსპორტი: ტრანსფერები აეროპორტს, საავადმყოფოსა და სასტუმროს შორის
იმის გამო, რომ თმის ცვენა შეიძლება გამოწვეული იყოს სხვადასხვა ფაქტორებით, მრავალფეროვანია მკურნალობის ვარიანტებიც. მათ შორის არის თმის გადანერგვა.
პირველ რიგში უნდა დადგინდეს ალოპეციის გამომწვევი მიზეზი. მიზეზის დადგენისა და მკურნალობის ჩატარების შემდეგ, გარკვეული პერიოდის მანძილზე უნდა დაველოდოთ თმის ამოსვლას. ამ პერიოდში შეგიძლიათ ატაროთ ქუდი, მაკიაჟი ან პარიკი. თუ პერსპექტივაში არის თმის ხელახალი ზრდა, შეიძლება გამოიყენონ ისეთი მედიკამენტები, რომლებიც ასტიმულირებენ თმის ზრდას. მაგ: მინოქსიდილი, საკვები დანამატები ან მიმართონ აკუპუნქტურას.
გარდა ამისა, ჯანსაღმა კვებამ, თმის სწორმა მოვლამ, თმის საღებავებისა და სხვა ქიმიური საშუალებების თავიდან აცილებამ, შეიძლება შეამსუბუქოს ან შეაჩეროს თმის ცვენა. ალოპეციის მკურნალობის თანამედროვე მეთოებიდან ერთ-ერთია მეზოთერაპია და პლაზმოთერაპია. მეზოთერაპიის დროს კანქვეს შეყავთ სხვადასხვა ვიტამინებისა და ამინომჟავების კოქტეილი. პლაზმოთერაპიის დროს კი პაციენტის საკუთარი სისხლის დამუშავების შედეგად მიღებული პლაზმის შეყვანა ხდება. ორივე მეთოდის მიზანი, თმის ფოლიკულების კვება და თმის ზრდის სტიმულირებაა.
თმის გადანერგვა არის მკურნალობის ერთადერთი ეფექტური მეთოდი ანდროგენული თმის ცვენისა და ალოპეციის სხვა ტიპებისთვის, რომლებიც წარმოიქმნება ქიმიოთერაპიის, რადიოთერაპიის, სკალპის ინფექციების, დამწვრობისა და სერიოზული ოპერაციებით გამოწვეული ფოლიკულების შეუქცევადი დაზიანების გამო.
თუმცა არის შემთხვევები, როცა თმის გადანერგვა არ არის ეფექტური. პირველ რიგში, დონორ ზონაში უნდა იყოს საკმარისი რაოდენობის თმის ჯანსაღი ფოლიკული. გარდა ამისა, ისეთ შემთხვევებში, როგორიცაა დამწვრობა, შეიძლება საჭირო გახდეს დამატებითი წინასწარი გადანერგვის პროცედურები ან თმის გადანერგვა ვერ მოხერხდეს, რადგან სკალპი არ იძლევა ამის საშუალებას. თუ არ არსებობს თმის გადანერგვისთვის ხელისშემშლელი პირობა, იგი არის ალოპეციის ბუნებრივი გამოსავალი.
თმის გადანერგვის პროცედურამდე:/h2>
• ოპერაციამდე 1 კვირით ადრე შეწყვიტეთ ასპირინის, B და E ვიტამინის და მსგავსი პრეპარატების გამოყენება.
• ოპერაციამდე 3დღით ადრე შეწყვიტეთ ალკოჰოლოს მიღება
• თუ ხართ ალერგიული რომელიმე მედიკამენტის მიმართ, გთხოვთ ამის შესახებ აცნობოთ ექიმს.
• ოპერაციამდე 24საათით ადრე შეწყვიტეთ თამბაქოს მოხმარება.ნიკოტინი აფერხებს რეაბილიტაციის პროცესს.
• თუ იყენებთ მედიკამენტებს ქრონიკული ან მწვავე დაავადებების სამკურნალოდ (დიაბეტი,გულის დაავადებები,ჰიპერტონია,ტუბერკულოზი), მათ შესახებ უნდა აცნობოთ ექიმს.
• თან იქონიეთ კომფორტული ღილებიანი პერანგი და სპორტული შარვალი.
• არ გამოიყენოთ ოპერაციამდე რაიმე სახის გელი ან სპრეი
• პროცედურის დროს უნდა გეცვათ კომფორტული ტანსაცმელი.
მოსამზადებელი ეტაპი მიზნად ისახავს განისაზღვროს, არის თუ არა რეკომენდებული თმის გადანერგვა თქვენთვის.
განიხილება თქვენი ჯანმრთელობის ისტორია, მედიკამენტები (რეცეპტით და ურეცეპტოდ გაცემული), ყველა ვიტამინი, საკვები დანამატი და ტარდება სისხლისა და შარდის ანალიზები თმის ცვენის ძირეული მიზეზის გამოსაკვლევად.
დრო თმის ცვენის დაწყებიდან დღემდე, თმის სისქე, თმის ცვენის ტიპი (ანდროგენული, დიფუზური, ბუდობრივი ალოპეცია), თმის ცვენის ანამნეზი, თმის ხელახალი ზრდა, და ფაქტორები, რომლებიც იწვევს თმის ცვენას, ყურადღებით განიხილება და შეფასდება ექიმის მიერ. ზოგ შემთხვევაში კეთდება სკალპის ბიოფსია და სკალპის და თმის ფოლიკულების გამოკვლევა მიკროსკოპით. თმის გადანერგვაზე გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ მნიშვნელოვანია თქვენი მოლოდინის შესახებ მოუყვეთ ექიმს, რათა თავიდან აიცილოთ იმედგაცრუება პროცედურის შემდეგ.
მიუხედავად იმისა, რომ თმის გადანერგვის პროცედურის დროს გართულებების რისკი თითქმის ნულის ტოლია, პაციენტმა ზედმიწევნით უნდა დაიცვას ექიმის მითითებები და რეკომენდაციები.
თმის გადანერგვაზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ, დონორ და რეციპიენტ ზონაზე ხდება მონახაზის გაკეთება და პროცედურის დაწყებამდე ხდება გეგმის შედგენა. თმის გადანერგვის დროს დისკომფორტის შესამცირებლად ინიშნება ადგილობრივი საანესთეზიო საშუალებები.
არსებობს თმის გადანერგვის ორი ტექნიკა FUE და FUT. თუმცა, ფოლიკულური ერთეულის ცალკეული ამოკვეთა (FUE) ყველაზე ხშირად გამოყენებული ტექნიკაა. ფოლიკულური ერთეულის გადანერგვა (FUT) უფრო ხშირად გამოიყენებოდა წარსულში, მაგრამ დღეს ეს მეთოდი ნაკლებად გამოიყენება ნაკერების საჭიროებისა და ნაწიბურების წარმოქმნის გამო.
არსებობს FUE მეთოდის ორი ქვეტიპი: ტრადიციული FUE და გაუპარსავი FUE. გაუპარსავი FUE-ს ერთადერთი განსხვავება არის ის, რომ დონორი და მიმღები ადგილები არ არის გაპარსული. გარდა ამისა, ზოგჯერ ხდება FUE ტექნიკის თმის პლაზმო და/ან მეზოთერაპიასთან შერწყმა.
FUE ტექნიკის დროს ხდება დონორი და მიმღები ზონების ასეპტიკური დამუშავება და მომზადება, სკალპზე მონახაზის გაკეთება და ფოტოების გადაღება პროცედურამდე და პროცედურის შემდგომი მდგომარეობის შედარებისთვის. სპეციალური ≤1მმ დიამეტრიანი წვრილი ნემსების გამოყენებით თმის ფოლიკულებს იღებენ კეფიდან, რომელიც გენეტიკურად მდგრადია თმის ცვენის მიმართ. ამ ტექნიკის დროს თმის ფოლიკულების (გრაფტის) შეგროვებისას არ კეთდება განაკვეთი და შესაბამისად, არ ყალიბდება ნაწიბური. თმის ფოლიკულები მზადდება გადასატანად. სპეციალური მოწყობილობის გამოყენებით იხსნება ძალიან მცირე ხვრელები რეციპიენტ არეში თმის ზრდის მიმართულების მიხედვით, რათა გაზრდილი თმა ბუნებრივად გამოიყურებოდეს. ტრანსპლანტაციის წინა გეგმისა და ნახაზების შესაბამისად თმის ფოლიკულების გადანერგვის შემდეგ, , სკალპი იფარება ბინტით. თმის გადანერგვის პროცესს რამდენიმე საათი სჭირდება. ზოგჯერ შეიძლება საჭირო გახდეს მეორე პროცედურა.
პროცედურის შემდეგ შეიძლება იგრძნოთ მცირე სიწითლე და დისკომფორტი. როგორც წესი, ეს მოვლენები არ საჭიროებს მკურნალობას, მაგრამ ექიმი დეტალურად გაცნობებთ იმ საკითხების შესახებ, რომლებიც თქვენს ყურადღებას მოითხოვს. კერძოდ, უნდა მოერიდოთ მძიმე აქტივობებს 15 დღის განმავლობაში და დაიცვათ სკალპი ტრავმისგან.
პროცედურის მეორე დღეს საჭიროა ექიმთან ვიზიტი, რათა მოხდეს სახვევების მოხსნა. თუ შეგაწუხებთ ტემპერატურის მომატება ან ტკივილი დონორ ან მიმღებ არეში, ან თუ გაქვთ რაიმე სიმპტომი, რომელიც დაკავშირებულია ოპერაციასთან , დაუყოვნებლივ უნდა მიმართოთ ექიმს.
თმის გადანერგვის პროცედურის შემდეგ თმა სწრაფად იზრდება, მაგრამ მცირე პერიოდის შემდეგ იწყებს ცვენას. დაახლოებით ორი თვის შემდეგ, თქვენ დაინახავთ რომ თმა იწყებს ზრდას გადატანილი თმის ფოლიკულებიდან. თმის სრულად ამოსვლას დაახლოებით 6-12თვე სჭირდება, რის შემდეგაც სიმელოტე მთლიანად ქრება.