ფილტვები, გულმკერდის ღრუში მოთავსებული წყვილი ღრუბლისებრი ორგანოა.
ჟანგბადით გაჯერებული სისხლი გადაიტუმბება გულის მეშვეობით და მოძრაობს მთელ სხეულში. ამარაგებს ჟანგბადითა და საკვები ნივთერებებით ქსოვილებს, ხოლო ჟანგბადის დაბალი კონცენტრაციის მქონე სისხლი მიედინება უკან მარჯვენა გულში და საბოლოოდ კი მიედინება ისევ ფილტვებში.
სისხლში ჟანგბადის კონცენტრაცია იზრდება ჩვენს ფილტვებში და ორგანიზმის ცხოველქმედების ნარჩენები გამოიდევნება ნახშირორჟანგის სახით.
მარჯვენა ფილტვში არის სამი წილი, ხოლო მარცხენა ფილტვი შედგება ორი წილისგა. ეს წილები შემდგომში იყოფა ფილტვის სეგმენტებად.
ფილტვების სისხლძარღვების კლასიფიკაცია ხდება ამ სტრუქტურული დაყოფის მიხედვით. ფილტვის არტერია ატარებს ვენურ სისხლს ფილტვებში, ხოლო ჟანგბადით გაჯერებული სისხლი მიედინება მარცხენა პარკუჭში ფილტვის საერთო ვენის მეშვეობით; ფილტვების სისხლძარღვებს ეწოდება წილოვანი, ბრონქული და სეგმენტური არტერიები და ვენები. ფილტვის სეგმენტი არის ფილტვის ერთეული საკუთარი არტერიებით, ვენებით და ბრონქებით.
ფილტვის რეზექცია შეიძლება ჩატარდეს ფილტვის კიბოს, ბრონქოექტაზიის მსგავსი ინფექციების და სხვა დაავადებების სამკურნალოდ. ან ფილტვის ქსოვილის ბიოფსიის ნიმუშების ასაღებად.
პირველადი ფილტვის კიბო ეწოდება კიბოს, რომელიც წარმოიქმნება თავად ფილტვის ქსოვილებიდან. იმის გამო, რომ ფილტვებში ხდება ვენური სისხლის ჟანგბადით სრულად გაჯერება და დეტოქსიკაცია, სხვა ორგანოში განვითარებული სიმსივნე შესაძლოა ფილტვებში გავრცელდეს სისხლის მიმოქცევის შედეგად. ამ ტიპის კიბოს ეწოდება მეორადი ან მეტასტაზური ფილტვის კიბო.
ფილტვის კიბოს დროს ქირურგიულ ჩარევამდე მიმართავენ მკურნალობის რამოდენიმე ვარიანტს, მათ შორის ქიმიოთერაპიის, რადიოთერაპიის და მიზნობრივ თერაპიას. თუ შესაძლებელია სიმსივნის მოცილება და დარჩენილი ჯანსაღი ფილტვით პაციენტის სიცოცხლის შენარჩუნება, გულმკერდის ქირურგმა შეიძლება რეკომენდაცია გაუწიოს ფილტვის რეზექციას.
სხვა პათოლოგიებისთვის, რომლებიც საჭიროებენ ფილტვის რეზექციას, მთავარი კრიტერიუმია, არის თუ არა დარჩენილი ჯანმრთელი ფილტვის ქსოვილი საკმარისი გადარჩენისთვის.
ფილტვის რეზექციის დროს შეიძლება მოხდეს სეგმენტის, ერთი-ორი წილის ან მთელი ფილტვის რეზექცია. ზოგჯერ მიმართავენ ფილტვის სოლისებრ რეზექციას. რეზექციის ყველა სხვა დანარჩენ მეთოდს ანატომიურ რეზექციას უწოდებენ.
თორაკოტომია გულისხმობს გულ-მკერდის ოპერაციულ გახსნას. თუ ტექნიკური შესაძლებლობები ან დაავადების მდებარეობა და გავრცელება იძლევა საშუალებას, მინიმალური ინვაზიური ქირურგია, ვიდეოთორაკოსკოპიული ქირურგია და რობოტული ქირურგია უფრო სასურველი ვარიანტებია.
თორაკოტომიის დროს, გულმკერდის გახსნისთვის განაკვეთს აკეთებენ მეხუთე ნეკნის დონეზე.
მთლიანი ფილტვის რეზექცია არის რთული ოპერაცია. ამიტომ საჭიროა პაციენტის წინასწარ მომზადება. ჯანმრთელობის ისტორიის შესწავლის შემდეგ ტარდება კომპლექსური ფიზიკური გამოკვლევა, სისხლის ანალიზები და გამოსახულებითი კვლევები, როგორიცაა კტ, მრტ და პეტ/კტ, რათა დაადგინონ დაავადების სტადია და გავრცელება და დაგეგმონ ქირურგიული მკურნალობა.
ანესთეზიასთან დაკავშირებული რისკების თავიდან ასაცილებლად პაციენტს აფასებს ანესთეზიოლოგი და საჭიროების შემთხვევაში ითხოვს დამატებით გამოკვლევებს.
ლობექტომიისთვის პაციენტი გადაჰყავთ საოპერაციო ოთახში და ვენაში უდგამენ ინტრავენურ კათეტერს, რომლის მეშვეობით შეყავთ სედატიური მედიკამენტები. ოპერაციის დროს პაციენტი გადაყავთ მართვით სუნთქვაზე. თუ ტარდება მარჯვენა ფილტვის რეზექცია, პაციენტს ათავსებენ მარცხენა გვერდზე, ხოლო თუ პროცედურა ტარდება მარცხენა მხარეს, პაციენტი წევს მარჯვენა გვერდზე. თორაკოტომიის დროს კეთდება დაახლოებით 25 სმ სიგრძის განაკვეთი მე-5 ნეკნის დონეზე და იხსნება გულმკერდის ღრუ. ვიდეოთორაკოსკოპიული და რობოტული ოპერაციების დროს კეთდება მცირე განაკვეთები, საიდანაც გულმკერდის ღრუში ათავსებენ ვიდეოთვალს და ქირურგიულ ინსტრუმენტებს.
ლობექტომიის, ბილობექტომიის, პნევმონექტომიის (მარჯვენა ან მარცხენა ფილტვის სრული ამოკვეთა) ან სოლისებრი რეზექციის შემდეგ ჭრილობაში ხდება ორი დრენაჟის ჩადგმა, ოპერაციის შემდეგ ჭრილობის მიდამოში სისხლის და ლიმფის დაგროვების თავიდან აცილების მიზნით.
ბოლოს, ჭრილობები იკერება და იფარება სტერილური სახვევით.
ლობექტომია გულისხმობს ფილტვის მთლიანი წილის მოცილებას ფილტვის პირველადი ან მეტასტაზური კიბოს გამო. ბილობექტომია გულისხმობს ფილტვის ორი წილის ერთდროულად ამოღებას. თორაკოტომია ღია ქირურგიული მეთოდია. თუმცა, თუ ტექნიკური შესაძლებლობები ან დაავადების მდებარეობა და გავრცელება იძლევა საშუალებას, უპირატესობა ენიჭება მინიმალურ ინვაზიურ ქირურგიას, ვიდეოთორაკოსკოპიულ ქირურგიასა და რობოტულ ქირურგიას. გულმკერდის ქირურგი განიხილავს მდგომარეობას და არჩევს მკურნალობის ყველაზე შესაფერის მეთოდს. ლობექტომია რთული ოპერაციაა, რომლის დროსაც არტერიის, რომელიც კვებავს ფილტვის წილს და ვენის, რომელსაც გამოაქვს სისხლი ფილტვებისგან, გადაკვანძვა და გადაჭრა ხდება. ანალოგიურად ჭრიან წილის ბრონქებს და კეტავენ მათ ბოლოებს. ხდება წილის გამოყოფა მიმდებარე ქსოვილებისა და მეზობელი წილებისგან.
ლობექტომიის შემდეგ, გულმკერდის ღრუში იქმნება სიცარიელე, მაგრამ დარჩენილი წილების გაფართოების შედეგად ეს სიცარიელე ივსება.
ფილტვის წილები იყოფა ერთეულებად, რომლებსაც სეგმენტები ეწოდება. ფილტვის სეგმენტი არის ფილტვის ერთეული, რომელსაც გააჩნია საკუთარი არტერიები, ვენები და ბრონქები. მარჯვენა ფილტვში 10 სეგმენტია, მარცხენა ფილტვში კი-8. სეგმენტექტომია არის ყველაზე მცირე ანატომიური ნაწილის რეზექცია. ძირითადი პრინციპია სეგმენტის არტერიის, ვენის და ბრონქის გადაკვეთა, ბოლოების დახურვა და სეგმენტის სრული ამოკვეთა.
პნევმონექტომია ნიშნავს მარჯვენა ან მარცხენა ფილტვის სრულ ამოღებას. პნევმონექტომიის შემთხვევაში, პაციენტებზე მიმდინარეობს ინტენსიური დაკვირვება, ხოლო სითხისა და ელექტროლიტების მიღება უნდა მოხდეს ძალიან ფრთხილად, მეთვალყურეობის ქვეშ.სოლისებრი რეზექცია: ნიშნავს ფილტვების ანატომიურ რეზექციას. ეს მეთოდი სასურველია ფილტვის ბიოფსიისთვის ან ფილტვების პერიფერიაზე მდებარე დაზიანებების მოსაშორებლად. ამ დროს ფილტვის ნაწილის ამოკვეთა ხდება სოლის მსგავსი ან "V" ფორმით.